گروه فرهنگی مشرق - مسجد ولی عصر(عج)، در پی اعتراض روشنفکران و هنرمندانی که تئاتر شهر را خانه خود می دانند، نسبت به اینکه ارتفاع مسجد باعث اهانت به ساحت تئاتر شهر می شود و نبایدآن را کوچک شمرد! در احترام به تئاتر شهر ذبح شده و به گونه ای طراحی شده است که در حاشیه تئاتر شهر باشد و بر او سجده گذارد. معمار آن اذعان می کند که با مسجدی که در جوار تئاتر شهر است باید برخورد لنداسکیپی landscape  (محوطه سازی و منظر) داشت؛ یعنی با مسجد باید به مثابه چمن و محوطه سازی اطراف تئاتر شهر برخورد شود!

این نگاه تحقیر آمیز و اهانت آشکار به ساحت مسجد که مورد تأیید شخص شهردار، مسؤولان امور مساجد و مراجع ذی‌صلاح واقع‌شده، منجر به ساخت مسجدی پست مدرن گردیده است که برخلاف همه مساجد، قبله آن "تئاتر شهر" است. این بنا فاقد محراب است و با برخورداری از فلسفه‌های الحادی، در تعارض با ذات توحیدی مسجد است. فرمالیستی، مجسمه گونه و برونگراست و در حرکت افقی خود، انقطاع از آسمان را تداعی می‌کند و به خاطر ورودی ضعیف خود، عاری از ایجاد حس دعوت‌کنندگی به درون مسجد است. فرم آن هیچ جهت و قبله‌ای ندارد و به دلیل فرم گرایی مفرط، از نور فضای داخلی غفلت شده و فضای داخلی شبستان را، به فضایی کم نور و بی اهمیت و رها شده و متروک بدل کرده است.

در بی اعتنایی نسبت به طراحی "فضا"، معماری داخلی برهنه و عریانی را به همراه دارد که عامل غیر روحانی‌بودن، انجماد و خشکی، صُلبیت و عدم انعطاف آن می‌شود. در نهایت فضای داخلی مسجد فضایی کاملاً خنثی است و خانه خداوند بدون حضور او معماری و مجسم شده است.

بگذریم از آنکه فرم تئاتر شهر (که در سال 1346 با حمایت فرح پهلوی توسط علی سردار افخمی ساخته شد) بیشتر به کاربری مسجد شبیه است، تا این فرم از مسجد ولی عصر(عج)!

پیش از این نیز مسجد امام رضا(ع) که در خیابان انقلاب (تقاطع نامجو) بر سبیل پست مدرنیسم و به لحنی شرک آلود، در اهانت آشکار به فرم مرسوم مسجد و گنجینه هزار و 400 ساله مساجد شیعی ساخته شد، خانه ای دیگر از خدا که به گرداب اسارت شیطان گرفتار آمد و نام او غریبانه با نام هشتمین امام عجین شد؛ فریاد برآوردیم؛ اما با شتاب هرچه بیشتر ساخته شد و با هیاهویی از شهرداران مدرن اندیش که آمال خود را در شراکت با معماری مدرن و بی هویت غرب می یابند و نسبت به داشته هایمان بی اعتنایند، افتتاح شد.

مگر نه آنکه اهانت به مسجد، گناه کبیره و اهانت به خداست؟ (گناهان كبيره ج2، ص414)
و مگر نه آنکه پس از شکستن بتهای درون کعبه به دست ابراهیم(ع)، یکبار دیگر شیطان بتهای خود را در درون کعبه گذاشت و این بار نوبت محمد(ص) بود تا...  و این منازعه ای است پایان ناپذیر میان ما و شیطان که حالا به ورطه معماری مساجد عصر ما کشانده شده است؟
به رسم ایجاز، سخن کوتاه تا آنکه به سرگذشت تلخ این مسجد و سپس نقد معماری بنا پرداخته شود.

سرگذشت مسجد:

مسجد ولیعصر (عج)، که به اعتبار سخن حجه الاسلام میرحیدر جعفری، امام جماعت مسجد، از سال 60 به همت مومنین، با اقامه نماز در چادر و سپس سوله، آغاز شد و پس از 23 سال به یمن عنایت مسؤولان امر و پس از نجات این مسجد از چنگ کسانی که می خواستند آن را به مجتمع تجاری بدل کنند؛  در سال 83 تصمیم به ساخت آن شد و در دوره شهرداری محمود احمدی نژاد، طراحی آن، به معماری مؤمن و متدین به نام عبدالحمید نقره‌کار (که پیش از این مسجد قبا، مسجدالرسول(ص) و ده‌ها مسجد دیگر در تهران و شهرستان‌ها را طراحی و نظارت بر اجرا نموده است) سپرده شد که طرحی اینچنین با شکوه و ماندگار و شایسته مقام مسجد، درانداخته شد؛

ادامه مطلب